A A A

Pomysł założenia organizacji pozarządowej, która w dziedzinie popularyzacji idei współpracy Rybnika z miastami europejskimi byłaby partnerem władz miasta, zrodził się w czasie pobytu rybniczan w Dorsten. Tamtejsze Koło Przyjaciół Rybnika w Dorsten, które dotąd kontaktowało się głównie z władzami administracyjnymi, chciało mieć w swoich działaniach równorzędnego partnera. Drugim powodem była rosnąca wciąż liczba miast zaprzyjaźnionych i partnerskich Rybnika, a w związku z tym potrzeba koordynacji niektórych sfer współpracy i chęć włączenia się wolontariuszy w rozwój międzynarodowych kontaktów miasta.

Stowarzyszenie Współpracy Międzynarodowej Rybnik-Europa zostało zarejestrowane 5 sierpnia 1999 roku, tak więc obchodzimy w roku 2009 jubileusz 10-lecia.

Rybnik jest głównym ośrodkiem aglomeracji rybnickiej (670 tys. mieszkańców) i stolicą subregionu zachodniego województwa śląskiego, liczącą ok. 140 tys. mieszkańców (w 27 dzielnicach) i 150 km2 powierzchni. Miasto, które przecinają dwie rzeki – Ruda i Nacyna, leży na skraju Parku Krajobrazowego „Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich”, nieco ponad 100 km od Krakowa i niespełna 50 km od czeskiej Ostrawy. W odległości 15 km od północnych granic miasta przebiega autostrada A4 (Wrocław–Kraków), do której dojechać można drogą DK 78. Wzdłuż wschodniej granicy miasta budowana jest autostrada A1 (Północ–Południe), a wjazd na nią umożliwią 3 węzły autostradowe w pobliżu miasta.

Rybnik – miejscowość o 800–letniej historii, swoją nazwę zawdzięcza dużej ilości stawów rybnych, kiedyś nazywanych rybnikami. Od nich pochodzi również herb miasta – szczupak w niebieskim polu. Rybnik, kiedyś kojarzony głównie z przemysłem górniczym (pozostały dwie kopalnie), jest dziś centrum usług handlowych, administracyjnych i edukacyjnych. Jest  iedzibą ponad 50 szkół różnych szczebli oraz Zespołu Szkół Wyższych (filie trzech wyższych uczelni – Uniwersytetu Śl., Politechniki Śl. i Akademii Ekonomicznej), z prawie - tysięcznym środowiskiem akademickim.
W Rybniku warto obejrzeć: neogotycką bazylikę św. Antoniego, Rynek z malowniczymi kamienicami, Zalew Rybnicki z ośrodkiem sportów wodnych, plac  olności z nowoczesną fontanną, zabytkową kopalnię „Ignacy” z ponad 100–letnią maszyną parową i wieżą widokową, nowoczesny stadion żużlowy, sportowe lotnisko, „dinopark” i  wiele innych ciekawych miejsc. Rybnik słynie z zieleni i pięknych kwiatowych kompozycji, również na wysepkach rond, których w całym mieście jest aż 25! W mieście można zrobić  zakupy w dwu nowoczesnych galeriach handlowych w samym centrum miasta i kilku poza, przejechać ponad 100 km ścieżkami rowerowymi, pojeździć konno i polatać szybowcem lub portowym samolotem.

Rybnik jest miastem lubianym przez swoich mieszkańców i docenianym w ogólnopolskich rankingach, m.in. na najlepsze miejsce do mieszkania czy najlepiej arządzane miasto w Polsce. W ostatnich kilku latach ok. 30% budżetu przeznaczane jest na inwestycje. Rybnik jest też w czołówce miast efektywnie wykorzystujących środki europejskie - najwięcej na budowę sieci kanalizacyjnej, której powstanie będzie prawdziwym skokiem cywilizacyjnym. Rybnik to miasto kreatywnych ludzi – tu wciąż coś się dzieje, arówno w sferze społecznej, jak i kulturalnej. Po prostu miasto z ikrą! Więcej na stronie www.rybnik.pl

Zmiany polityczno–społeczne po 1989 r. i otwarcie się Polski na Europę zintensyfikowało zagraniczne kontakty Rybnika. Jednak początek dała im umowa partnerska z burgundzkim miasteczkiem Saint–Vallier, podpisana w 1961 roku. Było to pierwsze porozumienie o przyjaźni i współpracy w historii międzynarodowych kontaktów polskich miast z partnerem spoza „żelaznej kurtyny”. Dziś Rybnik współpracuje z kilkunastoma miastami w Europie, z których 11 to miasta partnerskie: Mazamet, Liévin i Saint Vallier we Francji, Dorsten i Eurasburg w Niemczech, grecka Larissa, Karwina w Czechach, Newtownabbey w Irlandii Płn., Iwano–Frankiwsk (d. Stanisławów) i Bar na Ukrainie oraz Rejon Wileński na Litwie. Luźniejsze kontakty łączą Rybnik z Szolnok na Węgrzech, Bedburg–Hau w Niemczech (głównie współpraca Państwowego Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie Chorych) oraz Haderslev w Danii (I LO, „Szkoła Życia”).

Źródła przyjacielskich stosunków z poszczególnymi miastami są bardzo różne. Współpraca ze wspomnianym Saint Vallier miała charakter „odgórny”, ale przerodziła się w serdeczne więzi między ludźmi – wzajemne wizyty, głównie uczniów z II LO, trwają już kilka pokoleń. Pozostałe kontakty to najczęściej inicjatywa osób prywatnych, która rozszerzyła się na współdziałanie pomiędzy społecznościami i samorządowymi władzami miast. W przypadku Mazamet współpraca rozpoczęła się od wsparcia przez Francuzów szkoły urszulańskiej w Rybniku w połowie lat ’80 i rozszerzenia tych kontaktów na miasta w czasie kadencji prezydenta Józefa Makosza. Podobnie, jeśli chodzi o Eurasburg – ta bawarska gmina zaproponowałam społeczności Rybnika pomoc w stanie wojennym i tuż po nim. Liévin i Newtownabbey to kontakty nawiązane przez samorządowców, już w kadencji prezydenta Adama Fudalego, w kontekście wejścia Polski do Unii Europejskiej. Natomiast Dorsten w Płn. Nadrenii–Westfalii było niemieckim centrum wsparcia dla rybniczan niemieckiego pochodzenia, którzy po wojnie trafili do tego miasta i okolic, zakładając tu swoje stowarzyszenie. Ich obecność wzbudziła zainteresowanie mieszkańców Dorsten Rybnikiem i była impulsem do powstania innego stowarzyszenia, już bez politycznych odniesień. Kontakty z Rejonem Wileńskim i miastami ukraińskimi zapoczątkowali rybniczanie, wyciągając rękę w stronę rodaków na Wschodzie.

Dziś przedstawiciele miast partnerskich są u nas obecni w momentach najbardziej dla Rybnika uroczystych: w czasie obchodów 800–lecia, wręczenia insygniów europejskich, w czasie Dni Rybnika. Ale część wizyt miała i ma charakter roboczy: u swoich zachodnich partnerów Rybnik zbierał doświadczenia z dziedziny gospodarki (związane m.in. z restrukturyzacją przemysłu), administracji samorządowej czy rozwiązywania problemów społecznych. Miasto do współpracy włączyło nie tylko swoje jednostki, ale również inne podmioty jak Izba Przemysłowo–Handlowa Rybnickiego Okręgu Przemysłowego, Cech Rzemiosł oraz Małej i Średniej Przedsiębiorczości, Powiatowy Urząd Pracy, a nawet parafie. Kwitnie wymiana szkolna, ale kontakty nawiązali również seniorzy. Współpraca z większością wymienionych miast zakończyła się podpisaniem formalnych umów.

Celem wprowadzenia Programu współpracy Miasta z podmiotami jest:

a) umacnianie w świadomości społecznej poczucia odpowiedzialności za siebie, swoje otoczenie, wspólnotę lokalną oraz jej tradycję,
b) stworzenie warunków do zwiększania aktywności społecznej mieszkańców Rybnika,
c) budowanie tkanki społeczeństwa obywatelskiego, poprzez aktywizację społeczności lokalnej,
d) prowadzenie nowatorskich i bardziej efektownych działań na rzecz mieszkańców,
e) uzupełnienie działań Miasta w zakresie nie obejmowanym przez struktury samorządowe,
f) zwiększanie udziału mieszkańców w rozwiązywaniu lokalnych problemów.

Środki na swoją działalność Stowarzyszenie czerpie głównie z grantów miasta na realizację konkretnych zadań, funduszy finansujących np. wymianę młodzieży, niewielkiego wsparcia sponsorów oraz ze składek, dodając do tego własną pracę. Najbardziej aktywnie Stowarzyszenie włącza się w działania miasta na rzecz rozwoju współpracy z Dorsten i Eurasburgiem w Niemczech, miastami francuskimi Mazamet i Saint–Vallier oraz Iwano–Frankiwskiem na Ukrainie.


Skład zarządu Stowarzyszenia Współpracy Międzynarodowej Rybnik–Europa wybrany 28 marca 2011 r. na Walnym Zebraniu sprawozdawczo-Wyborczym:

  • Roman Widerski – przewodniczący
  • Maria Malczewska - Budny – wiceprezes zarządu
  • Wiesława Różańska – członek zarządu
  • Magdalena Papież - sekretarz
  • Helena Kondrot - skarbnik